از میان تمامی اسامی فهرست­ها ، امروزه دو نوع آن معمول و متداول است :

فهرست نویسی فشرده و کلی

که به منظور نظام­دهی به مجموعۀ دستنوشته­های یک کتابخانه و تسهیل دسترسی محققین به آنها و اطلاع رسانی به پژوهشگران ، به تعیین هویت و توصیف اجمالی مواد یک کتابخانه می­پردازد . فهرست نویس در این گونه فهرست ، تنها به نام کتاب و مؤلف آنها و احیاناً موضع و شماره راهنما و نوع خط و تاریخ کتابت می­پردازد ، بدون توصیف و تحلیل بیشتر . معمولاً اینگونه فهرست­ها در مواردی تهیه می­شود که یا مواد کتابخانه بسیار است ، و نیاز به سازماندهی دستنوشته­ها فراوان و فوری و فرصت تهیه فهرست توصیفی اندک می­باشد ؛ و یا آن­که مجموعه خطی مورد بررسی در شهرستان و یا کشور دیگری است که فهرست نگار نمی­تواند برای یک سال یا بیشتر در آن­جا توقف کند و به تجزیه و تحلیل نسخه­ها بپردازد و اگر به تحقیق دقیق آنها مشغول شود ، اندکی از نسخه­ها را شناسایی می­کند ، لذا یک فهرست دستی و فشرده از تمام آن مجموعه تهیه می­کند ؛ و یا آن­که فهرست نگار اطلاعاتش اندک است و بیشتر نمی­تواند کتابها را بررسی کند . یعنی در بخش کتابشناسی نکات لازم را نمی­داند ، توانایی تجزیه و تحلیل درست را از یک نسخه ندارد ، به جزئیات اهمیت نمی­دهد ، به متن و موضوع و اصطلاحات نسخه تسلط ندارد ، کاغذ را نمی­شناسد ، از مرکب و رنگ­سازی ، و انواع جلد و خط و خطاطان اطلاعی ندارد و بالاخره به تزیینات نسخه و فنون کتابسازی و سایر نکات لازم احاطه ندارد .

فهرست توصیفی و تحلیلی

که کتاب­شناس به توصیف شکل مادی کتاب و محتوای فکری آن می­پردازد و همه شرایط یاد شده را تا حدی دارا می­باشد . در این­گونه فهرستها ، لازم است فهرست نویس به بررسی دقیق تک تک نسخه­ها بپردازد و آنها را از آغاز تا انجام وارسی کند تا ببیند که این کتاب حاوی یک اثر است یا چند اثر ؟ و هر یک را با حوصله کامل شناسایی کند . بسا نیاز باشد که برای اطلاع پیرامون یک اثر ، به منابع کتاب شناسی دیگر مراجعه کند .

مرحلۀ تدوین فهرست

هر اندازه که فهرست نویس به کارش بیشتر مسلط باشد ، دامنۀ موضوع و محدودۀ کارش را بهتر مشخص می­کند و سپس به گرد­آوری اطلاعات پیرامون یک اثر می­پردازد . پیدا کردن نام صحیح اثر یا نامهای مشهور آن ، به دست دادن موضوع صحیح و سایر اطلاعات لازم ، جامع بودن مطالب و رعایت حجم و نوع یادداشتها و رعایت حال استفاده­کنندگان از این فهرست ، و نیازهای ضروری آنها و تعیین دقیق زمان و مکان هر اثری و ضبط دقیق اسامی از اهم وظایف فهرست نویس می­باشد .